EmigreerMagazine.nl

Meertaligheid

Door Emil Roelofs:  Wereldschool.nl

Een van de leerlingen van de Wereldschool spreekt Chinees (Mandarijn), Engels en Nederlands. Zij is zes jaar oud en woont sinds haar derde met haar ouders in China. Uit een taaltestje bleek dat ze geen achterstand met Nederlands heeft en volgens het schoolrapport ook niet met Engels, de voertaal op de internationale school waar zij heen gaat. Mandarijn heeft ze geleerd van de huishoudelijke hulp en van de kinderen in de straat. Blijkbaar zijn jonge kinderen in staat meer talen te leren, zonder dat het remmend werkt op de taalontwikkeling.

Jonge kinderen leren verschillende talen spontaan door de klanken na te bootsen en er betekenis aan te hechten. Peuters hebben nogal eens de neiging om twee of meer talen in één zin te gebruiken, maar naar mate zij ouder worden scheiden ze de talen steeds beter. Hieruit mogen we concluderen dat als u met jonge kinderen gaat emigreren, de nieuwe taal aanleren geen probleem zal zijn, ook als het een voor ons exotische taal is. Uiteindelijk zal één taal dominant worden en dat is in de regel de taal van het land; zelfs al spreekt men thuis consequent Nederlands en volgen de kinderen via de Wereldschool of anderszins Nederlandse les. Het ligt voor de hand, want het aantal uren dat men die andere taal hoort en de intensiviteit waarmee een kind de andere taal ervaart is veel groter dan thuis in de veilige omgeving met Nederlands bezig zijn.

Tot en met het vijfde jaar heeft een kind nog het vermogen een nieuwe taal op spontane wijze te leren. Daarna zal dit veel schoolser plaats vinden, maar ook dan zal in de loop der jaren de landsstaal de eerste taal van het kind worden. Het omgekeerde is ook waar, hoe jonger een kind in een ander taalgebied terecht komt, hoe sneller het het Nederlands zal verleren of in ieder geval niet verder zal ontwikkelen. Dit ligt uiteraard anders als u ervoor kiest uw kind Nederlandse les te laten volgen, maar dan nog is het onvermijdelijk dat de andere taal de boventoon gaat voeren.

Bi-linguïstische leerlingen leveren beslist geen slechtere schoolprestaties dan andere leerlingen. Steeds meer basisscholen in Nederland kiezen er dan ook voor om in de middenbouw (groep 5 en 6) of zelfs al in de onderbouw Engels aan te bieden. In het voortgezet onderwijs ontstaat er steeds meer tweetalig onderwijs, waarbij de helft van de vakken in het Engels, of soms in het oosten van het land in het Duits, wordt gegeven.  Het spreekt voor zich dat twee- of meertalige kinderen daar mondiaal gezien voordeel bij hebben.

Even terug naar de emigranten in spe. Voor hele jonge kinderen is het niet nodig voor de emigratie al intensief met de nieuwe taal aan de gang te gaan. Vanaf 5 jaar, maar zeker als hun leeftijdgenootjes in het andere land al hebben leren lezen en schrijven en dus veel formalistischer hun eigen taal aan het leren zijn, helpt u uw kinderen de emigratie gemakkelijker te maken door voor vertrek al een basis te leggen in de nieuwe taal. Eenmaal geëmigreerd is het raadzaam de kinderen de tijd te geven zich de nieuwe taal voldoende eigen te maken, voordat u overweegt hen ook Nederlandse taallessen te laten volgen. U kunt er uiteraard ook voor kiezen dat niet te doen, maar dan verdwijnt het Nederlands al snel naar de achtergrond, ook al spreekt men het in huis.  Te hopen is dan dat de emigratie succesvol is en het gezin niet na een paar jaar terugkeert naar Nederland of Vlaanderen, waar de kinderen met een forse taalachterstand geconfronteerd zouden worden.