EmigreerMagazine.nl

Column Marisa, Aan de slag in Kiwi-land

Aan de slag in Kiwi-land 

Europeanen die in Nieuw-Zeeland willen werken doen er verstandig aan om tijdens het inpakken van hun spullen ook een flink portie creativiteit en flexibiliteit in hun koffer te stoppen. Toen wij vorig jaar in Kiwi-land arriveerden, kwamen er al snel landgenoten op ons pad die niet bepaald een rooskleurig voorbeeld waren van de geslaagde immigrant. Het vinden van werk op niveau bleek behoorlijk tegen te vallen en de meesten moesten in eerste instantie genoegen nemen met halfzachte en slechtbetaalde baantjes.  

Over het algemeen trekt de NZ-immigratiedienst graag Nederlanders en andere Europeanen aan omdat deze immigranten doorgaans goede diploma’s op zak hebben en zo van nut kunnen zijn voor de economie.  

Niet zo vreemd dat emigratie-enthousiastelingen dan blij in hun handen wrijven en denken: ‘Ons kostje is gekocht, New Zealand: here we come!’ De werkelijkheid valt echter nogal tegen. Eenmaal geëmigreerd blijkt dat werkgevers hier bar weinig boodschap hebben aan Nederlandse oorkondes. Wat de boer niet kent, dat vreet ie niet en dat geldt in het bijzonder voor Kiwi-bedrijven. Talloos zijn de verhalen van medelanders die hier ver onder hun niveau aan de slag moesten omdat ze nergens aan de bak kwamen. Sommigen hebben geduld en werken zich tergend langzaam op naar de functie die zij in Nederland bekleedden. Anderen vinden een mogelijkheid om voor hun Nederlandse werkgever te blijven werken via e-mail en skype. Maar wellicht de grootste groep vormen die mensen die opnieuw het roer omgooien en - min of meer gedwongen - voor zichzelf beginnen. En zo kan het gebeuren dat een programmeur opeens vouwcaravans importeert, en een marketingmanager yoga-lessen geeft. Niet omdat zij hun werk niet meer leuk vonden, maar omdat ze na vruchteloze pogingen om een baan te bemachtigen besloten van koers te veranderen.  

We hoorden ook verhalen van Europeanen die uiteindelijk wel een baan vonden, maar een inspirerende werkrelatie met werkgever, managers en collega’s op hun buik konden schrijven.  

Een Nederlandse dierenarts vertelde hoe de assistenten van diverse praktijken haar en haar opdrachten structureel negeerden… totdat zij wanhopig haar droomcarrière aan de wilgen hing. En een Duitse ingenieur werd de sleutel van het kantoorpand geweigerd toen hij ‘s avonds nog even een opdracht wilde voltooien. Ook vertelde een bevriend grafisch ontwerper dat zij - toen er een betere functie vrijkwam bij de uitgeverij waar zij werkt - niet uitgenodigd werd voor een intern sollicitatiegesprek. Ze kreeg de baan gelukkig toch, dankzij een oplettende manager die in haar cv ontdekte dat ze de juiste kwalificaties had... Al met al zijn het voorbeelden van minder verheffend Kiwi-gedrag waarmee duidelijk gemaakt wordt: je hoort er niet bij en eigenlijk vertrouwen we je ook niet.  Toch moeten sommige van deze schrijnende verhalen over achterdocht en discriminatie met een flinke korrel zout genomen worden. De minder geslaagde medelanders die wij hier ontmoetten, bleken precies die stamppot-met-worst-mentaliteit te hebben die ons deed besluiten naar een ander land te verkassen. De zure vooroordelen en genadeloos negatieve kritiek vlogen ons reeds tijdens de eerste kennismaking om de oren en deden al snel verlangen naar onze nieuwe en vooral zachtaardige Kiwi-vrienden. ‘Ze doen hier wel vriendelijk, maar ze menen er niets van!’ was de belangrijkste klacht. Terwijl wij hier juist zo genieten van de algemene beschaafdheid en vriendelijkheid, die - hoe geveinsd misschien ook - een stuk prettiger aanvoelt dan de oprecht gemeende botheid in Amsterdam! Maar deze mensen hadden totaal geen boodschap aan integratie en spraken expres met een zwaar Hollands accent ‘biekos dee djust hef toe eksept us de wee wie ar’.

Niet zo vreemd dat dit type immigrant te maken krijgt met kille buren en onbuigzame bazen... Werken en wonen in een ander land is anders dan je van tevoren kunt bedenken. Vertrek je met starre verwachtingen, dan kan de emigratie flink tegenvallen. Zelfs in een zo vergelijkbare maatschappij als die van Nieuw-Zeeland zijn er talloze subtiele verschillen op allerlei niveaus, van de omgang met collega’s tot het afsluiten van een huurcontract. Hoe creatiever de immigrant is, hoe beter de resultaten zijn. Een Belgische vriend van ons kwam naar Nieuw-Zeeland als landmeter, maar kon bij het bedrijf waar hij werkte zijn draai niet vinden. Het deed hem besluiten zelfstandig te gaan en hij runt nu samen met zijn vrouw een succesvol Bed & Breakfast in een van de mooiste wijken van Auckland.  Emigreren heeft een ongekende potentie tot veranderen in zich. Het doet een beroep op onderbelichte kanten van je karakter en kan je persoonlijke ontwikkeling een bijzondere impuls geven. Als je jezelf een frisse blik gunt, dan maakt de immigratie een ander mens van je. Met nieuw werk, nieuwe vrienden en nieuwe opvattingen. Alsof je een tweede leven krijgt. Volgens mij is dat het mooiste cadeau dat je jezelf kunt geven. 

Marisa Garau (Delft, 1968) is schrijfster. Na haar eerste boek over mindfulness (Lannoo, 2007) verscheen dit jaar 'Een jaar met twee zomers' over haar emigratie naar Nieuw-Zeeland.